گام دیاتونیک:
میشه گفت که این نوع گام ها معروف ترین گام ها در موسیقی کلاسیک به شمار میان.
گام دیاتونیک به دو دسته تقسیم میشه که البته اول خود گام دیاتونیک رو توضیح می دم بعد میرم سراغ اون دو قسمت
به گامی که دارای ۸ درجه هستند و با یک نت آغاز شده و با همون نت به پایان می رسه گام دیاتونیک گفته میشه که گام دیاتونیک به دو دسته ماژور و مینور تقسیم میشه
گام ماژور ( بزرگ ):
گام ماژور یک گام دیاتونیک ( دارای ۸ درجه است ) است . ما ۱۵ تا گام ماژور داریم : ۷ تا دیز دار ، ۷ تا بمل دار و یک گام اصلی.
گام های دیاتونیک بر خلاف گام های کروماتیک که نیاز به آرایش خاصی نداشتن، نیاز به یک آرایش خاص دارند که در گام ماژور و مینور متفاوته
آرایش درجات در ماژور:
نت " دو " را بنویسید نت ها رو به سمت نت های زیر شونده ادامه بدین تا زمانیکه دوباره به نت " دو " برسین
DO RE MI FA SOL LA SI DO
اگه به نت های بالا دقت کنید به یک رابطه خاص بین آنها میرسین
یعنی این گام که گام اصلی ماژوز باشه از ۵ فاصله یک پرده ای و ۲ فاصله نیم پرده ای تشکیل شده که در زیر این فواصل رو مشخص کردم
DO---1---RE---1---MI---1/2---FA---1---SOL---1---LA---1---SI---1/2---DO
طبق الگوی بالا می تونیم نتیجه گیری کنیم که در گام ماژور فواصل بین درجات ۳ و ۴ ، ۷ و ۸ نیم پرده است و فواصل بقیه درجات بک پرده است
بنابر این الگوی گفته شده بقیه گام های ماژوز را می سازیم
دانگ: اگر گام دیاتونیک را به دو قسمت مساوی تقسیم کنیم به ۴ درجه اول دانگ اول و به ۴ درجه دوم دانگ دوم می گویند
گام های ماژور دیز دار:
دانگ دوم گام اصلی ماژور ( دو ماژور ) را به عنوان دانگ اول گام جدید در نظر بگیرید
SOL---1---LA---SI---1/2---DO---1---RE---1---MI---1/2---FA---1---SOL
همونطور که می بینین تمام فواصل طبق الگوی گام ماژور درست هستن به جز فاصله بین درجات ۷ و ۸ ، ۶و ۷ که با دیز کردن درجه ۷ یعنی نت FA این مشکل نیز رفع خواهد شد.
SOL---1---LA---1---SI---1/2---DO---1---RE---1---MI---1---#FA---1/2---SOL
همونطور که قبلا گفته شد اسم گام اسم اولین درجه گامه پس اسم این گام میشه سل ماژور
تمرین:
طبق قاعده ای که گفته ۶ گام ماژور دیز دار دیگه رو بنویسید توجه داشته باشید که برای ساختن گام جدید باید دانگ دوم گام قبل رو به عنوان دانگ اول گام جدید در نظر بگیرین
به عنوان مثال دانگ اول گام بعد RE MI #FA SOL میشه بنابر این اسم گام بعدی چی می تونه باشه؟
گام ماژور بمل دار:
بدست آوردن گام های ماژور بمل دار مثل گام های دیز داره با این تفاوت که برای ساختن گام ماژور بمل دار باید دانگ اول گام اصلی را به عنوان دانگ دوم گام جدید در نظر بگیریم
برای ساختن گام اول بمل دار باید از گام اصلی استفاده کنیم
FA---1---SOL---1---LA---1---SI---1/2---DO---1---RE---1---MI---1/2---FA
همونطور که میبینین تمام فواصل طبق الگوی گفته شده درست هستند به جز فاصله بین درجات ۳ و ۴ ، ۴ و ۵ که با بمل کردن درجه چهارم این مشکل هم رفع میشه
FA---1---SOL---1---LA---1/2---bSI---1---DO---1---RE---1---MI---1/2---FA
تمرین:
۶ گام ماژور بمل دار دیگه رو شما بنویسین
تحقیق کنید که چرا برای نت های دیگه نمی شه گام ماژور ساخت